KỸ THUẬT SẢN XUẤT CỦ SẮN Ở VÙNG CÙ LAO MÂY - TRÀ ÔN
Thứ hai, 7/11/2016

Từ lâu người dân Việt Nam xem Củ Sắn là một loại thực thẩm phổ biến, được ưa chuộng không những có vị ngon mà còn có giá trị dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Thành phần trong Củ Sắn có khoảng 90% nước; 4,5% đường glucose; 2,4% tinh bột và các khoáng Fe, Ca, Phospho, các vitamine thiết yếu cho cơ thể. Củ Sắn có vị ngọt, tính mát, có khả năng giải độc rượu, tác dụng nhuận tràng có lợi cho đại tiện. Củ Sắn tươi dùng đắp hoặc bôi ngoài da giúp làn da phái đẹp thêm mịn màng.

1. Giống

- Thông thường Củ Sắn dùng trong thực thẩm hàng ngày được trồng từ hạt. Hạt giống được thu hoạch từ trái của dây Sắn. Những hạt được chọn làm giống trồng phải thu từ những trái đủ độ thuần thục về mặt sinh lý hay dân gian gọi là hạt Sắn phải chín (hoặc già). Hạt giống đạt tiêu chuẩn phải có hình dáng bên ngoài đẹp như: kích cở hạt đồng đều so với các hạt khác, vỏ căng bóng, màu vàng nhạt đến nâu. Trọng lượng trung bình của một lít hạt Sắn giống từ 600g đến 650g, điều này cho độ ẩm của hạt đạt yêu cầu để làm giống. Tỷ lệ nảy mầm của hạt phải đạt từ 95% trở lên mới được cho là hạt giống đạt chất lượng.

2. Thời vụ

Bà con vùng cù Lao Mây, xã Lục Sĩ Thành thường trồng hai vụ Sắn trong năm.

- Vụ mùa (chính vụ): Gieo hạt từ tháng 9, 10 âm lịch thu hoạch khoảng tháng 1, 2 năm sau. Thời tiết giai đoạn này thuận lợi cho Sắn sinh trưởng và phát triển tốt nên năng suất đạt từ 8 – 10 tấn/1.000 m2 trên nền đất cũ, trên đất mới đạt từ 12 – 14 tấn/1.000 m2.

- Vụ sớm (nghịch vụ): Gieo hạt từ tháng 6, 7, 8 âm lịch thu hoạch khoảng tháng 11, 12 trong năm. Trong khoảng thời gian này thời tiết mưa nhiều, ít nắng nên bệnh hại nhiều, củ hình thành chậm và nhỏ nên năng suất thường thấp, từ 4 – 5 tấn/1.000 m2.

3. Làm đất

- Làm đất: Cây Củ Sắn phát triển tốt trên đất sét nhẹ, nhưng cần độ tơi xốp và thoát nước tốt. Trước khi gieo hạt cần xới đất kỹ và lên luống phụ thoát nước. Luống phụ lên theo hình cong lồi ở giữa nhằm thoát nước tốt. Kích thước luống phụ cao từ 25 – 35 cm, rộng từ 80 – 120 cm, chiều dài thường bằng chiều ngang của líp chính.

- Trước khi xới đất bón vôi nông nghiệp (vôi vỏ sò) 50 – 100 kg/1.000 m2 nhằm cải tạo cơ cấu và độ pH đất. Trước khi gieo hạt cần bón phân hữu cơ kết hợp với nấm Trichoderma với liều lượng theo khuyến cáo của nhà sản xuất nhằm hạn chế bệnh hại cho cây sau khi nảy mầm.

4. Gieo hạt

- Sau khi làm đất và bón lót xong hạt giống được phơi lại khoảng 5-7 giờ với nắng nhẹ. Sau đó được cho vào nước ngâm ủ khoảng 24 giờ sau thì hạt Sắn bắt đầu nảy mầm (nứt nanh), đem gieo ra ngoài đồng. Mật độ trồng cây cách cây từ 7 – 9 cm và hàng cách hàng từ 12 – 14 cm. Hạt được đặt sâu cách mặt luống khoảng 5 - 7 cm và lấp lại bằng tro trấu hoặc mạt cưa để tránh nghẹn cây con khi nảy mầm.

5. Chăm sóc

5.1 Bón phân, tưới nước:

- Sắn vụ mùa sau gieo gặp trời nắng cần tưới nước giữ ẩm luống trồng, từ 8 – 10 ngày sau gieo cây sẽ được 2 lá mầm nhô lên khỏi mặt luống. Tùy điều kiện thời tiết có thể tưới phun nước 3-5 ngày/lần. Trong 30 ngày đầu bón phân thúc cho cây con chủ yếu là phân đạm và lân, với liều lượng 5kg ure + 5kg DAP cho 1.000 m2, mỗi lần bón cách nhau 10 ngày.

- Từ 30 ngày trở lên sử dụng các loại phân NPK (20.20.15 hoặc 16.16.8) với liều lượng 15kg cho 1.000 m2, mỗi lần bón cách nhau 10 ngày.

- Trước thu hoạch 30 ngày sử dụng các loại phân bón qua lá có hàm lượng Kali cao giúp củ đủ lớn và vỏ củ sáng đẹp hơn.

5.2 Cắt đọt:

- Sắn thuộc loại dây leo nên sau khi ra lá chét (lá khía) cần ức chế chiều dài của dây để ưu tiên phát triển lấy củ. Khoảng 25 ngày sau gieo hạt thì tiến hành cắt đọt lần đầu giữ lại 3 lá chét đầu tiên. Sau đó khoảng 10 ngày cắt đọt một lần . Dấu cắt của lần 2 cách dấu cắt lần 1 khoảng 1-2 lá chét nữa, dấu cắt lần 3 cách dấu cắt lần 2 khoảng 1-2 lá chét. Từ lần 4 trở về sau, mỗi cây chỉ chừa lại 7-8 lá chét tính từ gốc trở lên là đảm bảo cho củ tốt nhất.

5.3 Phòng trừ sâu bệnh:

- Bệnh chết cây con, bệnh lở cổ rễ, bệnh đốm vằn trên thân, bệnh rỉ và đốm lá thường gặp vào mùa mưa, có thể luân phiên sử dụng các loại thuốc để phòng trị: Validan, TopSin-M, Anvil, Bencozate, Zineb, Starner …

- Ngoài ra các loại sâu ăn lá, bọ trĩ  gây hại ở mặt dưới lá làm đỏ và rụng lá khi mật số cao có thể làm cây còi cọc và giảm năng suất, có thể sử dụng các loại thuốc như: thuốc gốc cúc, gốc Ebamectin, Emamectin để phun trừ.

6. Thu hoạch

- Tùy theo mục đích sử dụng và thời vụ trồng mà thời gian thu hoạch sẽ khác nhau . Sắn ăn tươi thường thu hoạch sớm hơn lúc củ còn nhỏ sẽ có độ giòn và ngọt hơn.

- Do đó, sau khi trồng khoảng 3,5 tháng là có thể thu hoạch Sắn được. Nếu để càng lâu thì củ sẽ lớn năng suất càng cao. Đối với Sắn vụ sớm có thể để kéo dài thêm 1 - 2 tháng, nhưng thường không nên để quá 6 tháng vì chất lượng củ sẽ kém.

Minh Luân - Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Trà Ôn

Các thông tin khác: