Vai trò vi sinh vật đất đối với đất và cây trồng
Thứ bảy, 18/4/2020

Hệ vi sinh vật đất có vai trò rất quan trọng đối với đất và cây trồng. Hầu như mọi quá trình xảy ra trong đất đều có sự tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp của vi sinh vật. Chúng tác động đến môi trường sống của cây, hỗ trợ các quá trình sinh lí sinh hóa trong cây. Tuy nhiên trước tình hình canh tác nông nghiệp quá phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học đã làm suy giảm sinh vật đất kéo theo đó là suy thoái đất. Ngoài yếu tố tác động của con người thì các yếu tố tự nhiên như biến đổi khí hậu, thiên tai, nước biển xâm nhập, hạn hán cũng gây ra hiện tượng đất bạc màu tác động lớn đến môi trường đất làm mất dần đi hệ vi sinh vật trong đất. Do đó cần phải bảo vệ nền đất, cân bằng lại tự nhiên để tạo được môi trường sống tốt nhất cho vi sinh vật, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển và thực hiện các chức năng.

 

 

 

Tầm quan trọng của vi sinh vật trong đất

Quần thể vi sinh vật đất là chỉ số để đánh giá chất lượng đất. Đất có tỷ lệ vi sinh vật cao sẽ tỷ lệ thuận với độ màu mỡ của đất. Do đó, để phát triển nông nghiệp bền vững thì việc quan trọng hàng đầu là tăng cường hệ vi sinh vật đất. Quần thể vi sinh vật đất bao gồm vi khuẩn, xạ khuẩn, vi nấm, tảo, nguyên sinh động vật.

Mối quan hệ của các vi sinh vật đất và sinh vật khác trong đất như giun đất, ngành chân khớp, bò sát tạo nên mạng lưới thức ăn đa dạng, phức tạp. Vi sinh vật sẽ phân hủy chất hữu cơ, xác động thực vật tạo ra dinh dưỡng nuôi sống thực vật và sinh vật khác. 

Hệ vi sinh vật có vai trò quan trọng trong cải thiện cấu trúc đất, chuyển hóa dinh dưỡng trong phân bón cung cấp cho cây trồng, phân giải các chất hữu cơ trong đất, chuyển hóa các chất khó tan thành chất dễ tan giúp cây trồng hấp thụ dễ dàng, giải phóng các chất khoáng bị giữ chặt trong đất thành dạng dễ tiêu cho cây hấp thụ. Bên cạnh đó còn cung cấp chất dinh dưỡng cho cây, tiết ra các vitamin và chất sinh trưởng có lợi đối với cây trồng, cố định Nitơ tự nhiên để tạo ra đạm sinh học cung cấp cho cây trồng,…

Các biện pháp cải thiện và tăng cường hệ vi sinh vật trong đất

Bón vôi: Hầu hết các sinh vật đất (đặc biệt là các loại vi khuẩn có lợi) đều sống tốt ở pH từ 6,5 đến 7,5. Do đó, nếu độ pH <5, lượng Ca, Mo, Zn, Al, Fe trong đất sẽ bị kìm giữ, vi sinh vật có lợi cho cấu trúc đất sẽ khó phát triển, làm dinh dưỡng không hòa tan và cây khó hấp thu hơn. Do đó, để giữ ổn định độ pH, chúng ta cần bón vôi để giữ cho pH không xuống quá thấp. Bên cạnh đó bón vôi còn cung cấp thêm một lượng canxi cho đất. Lưu ý: khi bón vôi có thể vô tình giết chết cả vi sinh vật lợi và hại, do đó cần lựa chọn đúng loại, bón đúng cách, đúng thời điểm.

Bổ sung hữu cơ: các chất mùn trong phân hữu cơ sẽ vừa là thức ăn cho các loại vi sinh có ích, vừa giúp cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu, làm tơi xốp và ổn định kết cấu đất tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển, hạn chế xói mòn, hạn hán.

Bổ sung phân vi sinh: Bón bổ sung các loại phân vi sinh nhằm bổ sung vi sinh vật có lợi cho đất, canh tác lâu ngày cộng với việc sử dụng chất hóa học làm cho môi trường đất dần mất đi hệ vi sinh vật có lợi. Vì vậy bổ sung lại nguồn vi sinh vật đất là rất quan trọng.

Hạn chế sử dụng chất hóa học: Các chất hóa học không chỉ tiêu diệt các loại vi sinh vật gây bệnh mà đồng thời cũng làm mất dần đi các loài vi sinh vật có lợi, điều này đồng nghĩa với việc hệ vi sinh vật ngày càng bị mất đi. Do đó hạn chế sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật trong canh tác.

Trồng xen canh các loại cây trồng có khả năng hỗ trợ sự phát triển của các loài sinh vật cố định đạm, vi sinh vật phân giải lân. Như các loại cây họ đậu có vi sinh vật cộng sinh rễ, cố định đạm trong các nốt sần giúp cố định Nitơ tự nhiên, tăng cường hàm lượng đạm trong đất cung cấp cho cây trồng.

Che phủ mặt đất bằng thảm thực vật xanh hoặc các vật liệu che phủ hữu cơ để bảo vệ mặt đất, giảm lượng thất thoát hơi nước, duy trì độ ẩm thích hợp cho vi sinh vật cũng như làm nơi trú ẩn và thức ăn cho vi sinh vật đất. Ngoài ra, trồng cây che phủ đất giúp đất thông thoáng. Rễ cây che phủ như những lỗ thở tự nhiên đưa không khí từ môi trường ngoài vào lòng đất. Đặc biệt là vùng đất ngập nước lâu ngày.

 

                                                                        Huy Thảo – Phòng BVTV

 

 
Các thông tin khác: