Biện pháp quản lý chuột gây hại trên ruộng lúa
Thứ bảy, 24/12/2016

Trong những năm gần đây chuột tái phát sinh, gây hại gia tăng trên nhiều loại cây trồng. Riêng cây lúa, hàng năm có hàng ngàn ha lúa bị chuột gây hại. Trong đó có nhiều diện tích bị mất trắng. Đặc biệt, vào những năm khô hạn, không có lũ lớn thì chuột gây hại rất nặng và đang có xu hướng gia tăng trong thời gian tới.

Chuột sinh sản nhanh, khả năng di chuyển nhanh nhạy và tinh khôn nên việc quản lý chuột gặp nhiều khó khăn và hiệu quả kém. Vì vậy, để quản lý chuột hiệu quả phải được thực hiện sớm, kết hợp nhiều biện pháp và đòi hỏi mang tính cộng đồng. Ngoài ra, cũng cần biết một số đặc điểm sinh học của chuột để quản lý chúng đạt hiệu quả cao: 

* Đặc điểm sinh học và cách gây hại của chuột đồng

Chuột đồng có kích thước tương đối lớn, trọng lượng trung bình 85-185 g. Dài thân 120-180 mm.

Chuột đồng có thể sống từ 1-1,5 năm. Chuột cái bắt đầu đẻ khoảng 2 tháng tuổi, có thể đẻ 3-4 lứa mỗi năm, mỗi lứa trung bình 6-8 con, chúng đào hang, làm ổ dưới đất.

Chuột đào hang để sống và đẻ, nuôi con. Trong mùa mưa chuột có thể làm hang ngay trên bờ ruộng. Mùa nắng chuột thường sống trong hang hay tập trung ở nơi rậm rạp.

Hang chuột chia là nhiều nhánh, có chổ dự trữ lương thực, nuôi con và có nhiều ngách để thoát hiểm.

Do chuột có răng cửa phát triển và có khuynh hướng mọc dài; chuột phải cắn phá liên tục để mài răng và trong nhiều trường hợp chuột cắn phá nhiều hơn là ăn.

Chuột chủ yếu hoạt động và gây hại vào ban đêm; trên ruộng, chuột phá hại vào bất cứ giai đoạn nào của cây, giai đoạn lúa bị chuột gây hại nặng nhất là lúc mới gieo sạ, lúa có đòng – chín, khi khan hiếm thức ăn chuột phá hại càng giữ.

Chuột thường phá hoại mạnh tại những diện tích gần khu dân cư, gần chân vườn, gò đống, gần bờ lộ lớn.

* Biện pháp phòng trị

Biện pháp canh tác: vệ sinh đồng ruộng trước khi sạ lúa bằng cách dọn sạch các nơi rậm rạp, đào hang hoặc bơm nước vào hang để bắt chuột (hang dọc hai bên bờ ruộng hoặc các gò đất). 

Thời vụ: cần xác định thời vụ thích hợp, cần gieo trồng đồng loạt nhằm cắt đứt nguồn thức ăn. Nếu có thể, giữ mức nước cao trong ruộng vào giai đoạn lúa đòng – trổ để hạn chế chuột hại hoặc làm tổ ven bờ.

Biện pháp vật lý, cơ học:   sử dụng các bẫy cơ học như: bẫy kẹp, bẫy lồng, bẫy dây, bẫy bán nguyệt, bẫy lật, bẫy di động, ... yêu cầu bẫy nhạy. Nên đặt bẫy mồi trước lúc mặt trời lặn và thu bẫy vào sáng sớm. Sau khi bắt chuột bẫy cần được vệ sinh ngâm nước phơi khô mới dùng lại.

- Dùng rào cản bao quanh ruộng hoặc bẫy hàng rào cản

Biện pháp sinh học: khuyến khích và hỗ trợ nông dân nuôi mèo để diệt chuột, nuôi và huấn luyện chó săn chuột. Dùng chó để cùng săn bắt chuột cũng là cách tốt để góp phần làm giảm mật số chuột.

Biện pháp sử dụng các loại bả sinh học, thuốc diệt chuột

Bả chuột thường được đặt ở những nơi thích hợp, nơi chuột thường qua lại như: nơi có nhiều dấu chân chuột, đường chạy, cửa hang, ...

Bà con có thể trộn thuốc thuộc nhóm chống đông máu với mồi thành bả: thuốc có hoạt chất Warfarin, Bromadiolone, Brodifacoum, Coumatetralyl, Diphacinone, ... hoặc nhóm thuốc chống đông máu kết hợp với vi khuẩn gây tổn thương đường ruột nhằm tăng  hiệu quả trừ chuột.

Chú ý: trước khi đánh bả cần nhốt gia súc gia cầm nhằm tránh ngộ độc cho gia súc gia cầm. Đặc biệt, không được dùng dây điện bao quanh ruộng để bẫy chuột.

                                                           

Ngọc Nghĩa – Phòng BVTV

 

 

Các thông tin khác: