Hướng dẫn chăm sóc phục hồi và quản lý dịch hại cây trồng sau ngập lũ
Thứ hai, 22/10/2018

Hiện nay tình hình lũ đến sớm, thời gian ngập úng kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe của cây trồng, khả năng chống chịu ngập úng của các loại cây trồng khác nhau và tùy thuộc nhiều vào giai đoạn sinh trưởng của cây. Giai đoạn cây trồng mẫn cảm với ngập úng là giai đoạn cây con, đang có đọt non, ra hoa và mang trái. Có thể phân nhóm cây trồng chống chịu ngập úng như sau:

- Nhóm cây chịu ngập kém: Sầu riêng, cam, bưởi, măng cụt, đu đủ, cóc, cây rau màu…

- Nhóm cây chịu ngập trung bình: Chôm chôm, vú sữa, dâu, mận…

- Nhóm cây chịu ngập khá: Xoài, nhãn, sapo, mãng cầu xiêm, lúa…

Khi ngập lũ nhóm cây trồng cạn bị ảnh hưởng kéo dài, phần lớn các vườn cây bị ngập nước dẫn đến tình trạng thiếu ôxy cung cấp cho bộ rễ cây trồng, khi đất thiếu oxy, hệ sinh vật yếm khí sẽ hoạt động mạnh càng làm cho sự thiếu oxy thêm càng trầm trọng hơn và thải ra nhiều chất độc hại như khí cacbonic và các axit hữu cơ làm cho rễ cây bị thối. Đồng thời rễ cây cũng rất dễ bị các loại nấm bệnh như Fusarium sp.; Phytophthora sp.,… tấn công gây hại. Ngoài ra, hiện tượng nghẹt rễ cũng làm cho cây bị “stress”, tổng hợp Ethylene bên trong cây gây ra ngộ độc làm cho lá bị vàng nhanh và rụng. Lưu ý, đất chứa thành phần sét có khả năng giữ nước vì vậy sẽ tiếp tục gây hại bộ rễ cây trồng sau khi ngập lũ.

Để hạn chế thiệt hại cho vườn bị ngập lũ, cần chú ý áp dụng các biện pháp sau đây:

1.     Biện pháp xử lý trong khi ngập

- Điều kiện tự nhiên của tỉnh khi thủy triều xuống, hệ thống kênh mương có thể rút nước tốt do đó cần khai thông dòng chảy tránh hiện tượng ngập úng cục bộ, tuy nhiên nếu mực nước sông lớn cao, lũ về kèm mưa bảo hoặc các vùng sản xuất sâu bên trong nội đồng khả năng thoát nước kém thì nên gia cố bờ bao và bơm thoát nước tích cực. Cần xẻ rảnh trên mặt liếp sâu khoảng 0,3cm – 0,4cm để nước thoát nhanh xuống mương, mực nước trong mương vườn cũng cần hạ thấp.

- Hạn chế tối đa việc đi lại trong vườn cây trong thời gian vườn bị ngập nước.

2. Biện pháp xử lý sau khi ngập: Vườn sau khi ngập cần để yên một thời gian để khô ráo, tùy vào cấu trúc đất, tình trạng ngập úng, thường có khoảng thời gian 5-10 ngày thì bà con tiến hành xử lý khắc phục như sau:

- Đối với cây ăn trái, cây đang ra tược non, trổ hoa, mang trái nên tỉa hoặc cắt bỏ hết tược non, hoa, trái này, tỉa cành vô hiệu, cành vượt. Tuy nhiên tránh lay động gốc nhiều sẽ ảnh hưởng đến bộ rễ của cây.

- Đối với cây rau màu, nếu sử dụng màng phủ nông nghiệp cần vén màng phủ kiểm tra tránh hiện tượng úng cục bộ, các loại côn trùng cư trú, giúp cho đất nhanh khô ráo, bộ rễ cây thông thoáng, cần thu hoạch sớm các loại rau ăn lá, tranh thủ thu hoạch khi có thể trên các loại rau ăn quả và rau ăn củ.

- Sử dụng phun phân qua lá có chứa nhiều lân, kali nhằm giúp lá non mau thành thục, cây mau ra rễ mới và phục hồi nhanh, sử dụng phân vi lượng như Silic, Mg…có thể phun dung dịch có chứa Cytokynin, Brasssino steroid, CaCl2(1‰)… nhằm tăng cường khả năng chống chịu khi bị ngập úng.

- Dùng cào răng xới nhẹ mặt đất xung quanh gốc để phá váng, giúp mặt đất được thông thoáng cho rễ dễ tiếp nhận ôxy.

- Bón vôi với liều lượng 500kg – 800kg/ha có tác dụng diệt trừ một số mầm bệnh trong đất, tăng độ pH đất, tăng khả năng chống chịu cho cây trồng…, nên kết hợp quét vôi vùng thân gốc từ mặt đất lên 0,5 - 2m (đối với cây ăn trái). Có thể sử dụng nấm đối kháng Trichoderma hay các loại thuốc đặc trị nấm, để tưới vùng gốc rễ, ngăn chặn bệnh hại rễ. Giai đoạn này, không nên làm sạch cỏ mà chỉ cắt thấp khi cỏ vườn phát triển quá cao vì cỏ có khả năng hỗ trợ đưa ôxy xuống vùng rễ cây trồng.

- Không nên bón nhiều phân NPK, nhất là trong công thức phân chứa nhiều đạm, mà nên bón phân có chứa nhiều lân và kali như bón phân DAP và Clorua Kali với tỷ lệ (DAP: Clorua Kali là 2:1) liều lượng 0,2- 1kg hỗn hợp/cây tùy thuộc vào tuổi và loại cây trồng nên kết hợp với phân chuồng nhằm kích thích cho vi sinh vật hoạt động tốt, rễ phát triển nhanh, cây mau phục hồi. Tuy nhiên, không sử dụng phân hữu cơ chưa hoai vì sẽ làm vi sinh vật hoạt động mạnh, tiêu hao nhiều oxy của cây trồng khi bị ngập úng.

- Cần thăm vườn, ruộng thường xuyên, phát hiện sớm và phòng trị kịp thời các loại dịch hại chủ yếu như sau:  Trên cây ăn trái chú ý phòng trị các loại bệnh như bệnh ghẻ do nấm và loét do vi khuẩn, bệnh xì mủ gốc, bệnh vàng lá thối rễ…; Trên cây rau màu phòng trị bệnh thán thư, thối rễ, nứt thân, đốm lá…; Trên cây lúa phòng trị bệnh cháy bìa lá, lem lép hạt…

 

Quản lý dịch hại trên cây ăn trái sau ngập lũ

 

 

Quản lý dịch hại, chăm sóc cây rau màu sau ngập lũ

 

 

Quản lý dịch hại, chăm sóc ruộng lúa sau ngập lũ

 

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Vĩnh Long

Các thông tin khác: