CẢNH BÁO DỊCH HẠI NGUY HIỂM: Châu chấu sa mạc xâm nhập vào Việt Nam
Thứ tư, 15/4/2020

Theo FAO, bản tin ngày 05/3/2020 về tình hình gây hại và dự báo về hướng di chuyển của châu chấu sa mạc (với số lượng ước tính hàng trăm triệu con: gồm nhiều đàn với số lượng khoảng 150 triệu con/đàn) từ Phòng thông tin về châu chấu sa mạc của FAO (DLIS, FAO), trong thời gian từ tháng 3-6/2020 châu chấu sa mạc tiếp tục sinh sản, lây lan và gây hại ở khu vực Đông Phi, một số quốc gia ven biển đỏ (Yemen, Rập Xê Út) và phía Nam Iran, có khả năng di cư sang một số nước khu vực Nam Á (Pakistan và Ấn Độ) trong tháng 6/2020 theo hướng gió mùa Tây Nam và gió Tây, từ đó có thể xâm nhập vào nước ta, đe dọa an ninh lương thực quốc gia. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng kế hoạch ứng phó châu chấu sa mạc nếu chúng xâm nhập vào Việt Nam, cụ thể như sau:

* KHẢ NĂNG BAY XA CỦA CHÂU CHẤU SA MẠC

Khi mật độ quần thể châu chấu sa mạc trưởng thành tăng cao, chúng thường sống tập trung thành đàn lớn (Swarms) và di cư. Các đàn châu chấu được hình thành với bán kính khoảng một vài ki-lô-mét và bay theo hướng gió thổi. Với đàn số lượng lớn, châu chấu sa mạc bay giống như những đám mây với độ cao trên 1.500 – 2.000m so với mặt đất.

Châu chấu xa mạc thường bay theo đàn lớn, bay xa hàng trăm, thậm chí hàng ngàn ki-lô-mét. Chúng có thể bay đạt đến độ cao 2.000 mét. Với số lượng châu chấu lớn, dày đặc như một đám mây đen khổng lồ.

Một đàn châu chấu sa mạc trưởng thành có thể di chuyển nhiều hơn 100 km trong một ngày; bay nhiều hơn 4.000 km trong một tháng và có thể bay một mạch 2.000 km ở độ cao trên 2.000m (quan sát từ Radar, FAO); tốc độ bay là 12-15 km/giờ và thời gian bay trung bình 9-12 tiếng mỗi ngày. Trong điều kiện không có gió, đàn châu chấu trưởng thành có thể bay 3 - 4 m/s.

 * Hiện nay, châu chấu sa mạc đã xuất hiện ở biên giới Ấn Độ, gây hại tại Pakistan và có nguy cơ di chuyển qua Ấn Độ xuống khu vực các nước Banglades, Myanmar, Lào hoặc các tỉnh Vân Nam, Quảng Tây (Trung Quốc) và vào Việt Nam. Nếu dịch bùng phát tại các khu vực kể trên, sẽ đe dọa trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp của các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Bộ Nông nghiệp và PTNT đã đưa ra kịch bản cụ thể chi tiết để đối phó với loài dịch hại này như sau: hình thành hệ thống cảnh báo châu chấu sa mạc chung trong trường hợp châu chấu sa mạc xâm nhập vào Việt Nam mà không qua các nước kể trên thì lập tức chuyển sang phương án phòng chống trực tiếp, cảnh báo xa, cảnh báo gần và những biện pháp đối phó khi châu chấu sa mạc trực tiếp xâm nhập vào Việt Nam

* Khi châu chấu sa mạc xâm nhập vào Việt Nam

- Bộ Nông nghiệp và PTNT ra văn bản chỉ đạo phòng trừ châu chấu sa mạc đồng thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ; cảnh báo về châu chấu sa mạc trên toàn quốc; thông tin tuyên truyền rộng rãi về nhận biết châu chấu và biện pháp phòng chống.

- Lập tức thành lập Ban chỉ đạo phòng chống châu chấu sa mạc ở trung ương do Lãnh đạo Bộ là trưởng ban và ở địa phương (các tỉnh giáp biên giới Trung Quốc, Lào hoặc tỉnh thực tế bị nhiễm châu chấu sa mạc) do lãnh đạo UBND tỉnh làm Trưởng ban. Trong trường hợp dịch trên diện rộng, khả năng phải huy động quân đội (Binh chủng hóa học, không quân) thì báo cáo Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo do Lãnh đạo Chính phủ làm Trưởng ban.

- Huy động rađa thời tiết, quân sự phát hiện sớm đàn châu chấu khi chúng mới di chuyển đến Việt Nam; ứng dụng bản đồ gió theo thời gian thực xác định hướng di chuyển của đàn châu chấu để cảnh báo các địa phương.

- Vận hành kênh thông tin, báo cáo tình hình châu chấu sa mạc giữa trung ương và địa phương, giữa người dân và cơ quan quản lý nhà nước.

- Huy động nguồn lực để phòng chống châu chấu sa mạc (con người, các máy móc, phương tiện, thiết bị phun thuốc BVTV, dụng cụ, thuốc BVTV, có phương án bảo vệ con người, môi trường khi phun thuốc diện rộng.

- Xây dựng phương án bảo vệ hoa màu, tại sản tại chỗ cũng như sinh kế của người dân tại vùng bị châu chấu sa mạc xâm nhập, gây hại.

* TỔ CHỨC CHỐNG DỊCH

1. Đặc điểm của dịch châu chấu sa mạc

- Khi đàn châu chấu mới xâm nhập là châu chấu trưởng thành, di chuyển nhanh và gây hại mạnh nên áp dụng biện pháp phun bao vây bằng máy bay, nhất là các khu vực xa khu dân cư, chuồng trại, nguồn nước. Những diện tích còn lại huy động nhân lực, các loại bình phun, máy phun để phun thuốc BVTV hóa học;

- Trường hợp châu chấu xâm nhập, đẻ trứng: Xử lý thuốc sinh học hoặc hóa học trong trường hợp châu chấu non mới nở (tuổi 1-2) còn co cụm và chưa bay nhảy mạnh (biện pháp phòng chống tương tự châu chấu tre lưng vàng).

2. Phân công nhiệm vụ

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan, Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố xây dựng kế hoạch và bố trí nguồn kinh phí trong nguồn kinh phí địa phương được cấp hàng năm cho công tác phòng, chống dịch trong trường hợp khẩn cấp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định; tham khảo hướng dẫn của FAO và các quốc gia đã dập dịch; trên cơ sở hoạt chất thuốc BVTV do FAO khuyến cáo, thuốc trừ châu chấu tre lưng vàng có trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng ở Việt Nam để chọn thuốc dập dịch châu chấu; xây dựng kế hoạch dự trữ quốc gia thuốc trừ châu chấu báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

- Bộ Quốc Phòng lên phương án điều động, sử dụng máy bay phun thuốc BVTV dập dịch trong trường hợp cần thiết.

- Trưng dụng, huy động hoặc thuê các tổ chức, cá nhân có lượng lớn thiết bị bay không người lái phun thuốc, máy phun khói, máy phun động cơ công suất cao để tham gia dập dịch.

- Huy động nhân dân sử dụng bình phun đeo vai phun thuốc dập dịch ở những nơi các máy móc thiết bị công suất lớn không hoạt động được.

- Bộ Tài chính cấp kinh phí kịp thời cho các địa phương, các lực lượng trực tiếp tham gia dập dịch (chi phí thuốc BVTV, tiền công tham gia dập dịch, chi phí thu gom, tiêu hủy châu chấu để bảo vệ môi trường theo quy định).

3. Tổ chức chỉ đạo chống dịch

- Bộ Nông nghiệp và PTNT báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch và bố trí nguồn kinh phí cho công tác phòng, chống dịch trong trường hợp khẩn cấp.

- Thành lập Ban chỉ đạo phòng chống dịch châu chấu các cấp để chỉ đạo phòng chống dịch có hiệu quả, đảm bảo khống chế, dập dịch không để dịch hại lây lan ra diện rộng, tạo điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp và đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

- Trong trường hợp đàn châu chấu sa mạc xâm nhập quy mô lớn, khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng, đe dọa đến an ninh lương thực phải phối hợp với Bộ Quốc phòng để sử dụng phương tiện (máy bay phun thuốc trừ sâu), trang thiết bị và nhân lực để dập dịch.

- Công bố dịch: Theo Nghị định 116/2014/NĐ-CP ngày 04/12/2014 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Phân cấp mức độ đàn châu chấu theo diện tích để áp dụng các hành động tương ứng:

Cấp 1: Trong phạm vi 1 km2 (> 100 ha);

Cấp 2: >1-10 km2 (100 - 1.000 ha);

Cấp 3: >10-100 km2 (1.000 - 10.000 ha);

Cấp 4: >100-500 km2 (10.000 - 50.000 ha);

Cấp 5: > 500 km2 (>50.000 ha).

Trong đó khi đàn châu chấu ở cấp 1-2 thì địa phương chủ trì công bố dịch, dập dịch; cấp 3 - 4 Bộ Nông nghiệp và PTNT chủ trì, chỉ đạo dập dịch; cấp 5 Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo dập dịch.

- Bộ Quốc Phòng chỉ đạo sử dụng radar, máy bay phun thuốc BVTV dập dịch trong trường hợp cần thiết.

- Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế cấp thuốc dự trữ quốc gia hoặc địa phương mua thuốc BVTV để dập dịch khẩn cấp.

- Sở Nông nghiệp và PTNT các tỉnh, thành phố lập dự trù kinh phí và nguồn nhân lực để triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, hỗ trợ cho chủ thực vật khi công bố dịch hoặc khi dịch bệnh xảy ra nhưng chưa đủ điều kiện công bố dịch ở địa phương.

- Cục Bảo vệ thực vật là cơ quan thường trực tham mưu giúp Bộ Nông nghiêp và PTNT giám sát và chỉ đạo thực hiện công tác phòng chống dịch châu chấu tại các địa phương. Xây dựng kế hoạch, phương án chuẩn bị đủ nguồn vật tư, hóa chất phòng chống dịch từ nguồn dự trữ quốc gia để triển khai các giải pháp phòng, chống dịch kịp thời. Tập huấn kỹ thuật, nâng cao kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ kỹ thuật viên phụ trách công tác phòng, chống dịch.

                                                                   Nguồn: Bộ Nông nghiệp và PTNT

 

Các thông tin khác:
Hiển thị kết quả 1-10 (của 100)
Trang:1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10Trang đầu « Lùi · Tới » Trang cuối