Một số lưu ý trong canh tác lúa vụ Đông Xuân 2018-2019 tỉnh Vĩnh Long
Thứ năm, 13/12/2018

Theo kế hoạch của Sở Nông nghiệp và PTNT đến ngày 12/12/2018 cắt vụ lúa Đông Xuân 2018-2019, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long cơ bản xuống giống dứt điểm theo hướng tập trung “né rầy”, đồng loạt trên từng cánh đồng, từng khu vực, với diện tích là 54.295 ha.

Hiện tại trà lúa trên đồng chủ yếu giai đoạn mạ đến đẻ nhánh đây là giai đoạn lúa mẫn cảm, thích hợp cho sâu bệnh hại phát sinh gây hại mạnh. Bên cạnh đó trong quá trình canh tác lúa nông dân đối mặt nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, mưa trái mùa, áp lực dịch hại mới nổi, sản xuất nhỏ lẻ càng làm gia tăng áp lực trong quá trình canh tác. Một số đối tượng gây hại cần lưu ý như: sâu năn, rầy cánh phấn, rầy nâu, bệnh vàng lùn-lùn xoắn lá lúa (VL-LXL) là các đối tượng gây hại quan trọng mà nông dân cần theo dõi và quản lý chặc chẽ trong vụ Đông Xuân 2018-2019  này:

      1.  Sâu năn (Muỗi hành)

 

Trong những năm gần đây theo ghi nhận của Trung tâm Bảo vệ thực vật Phía Nam diện tích toàn vùng mỗi năm càng gia tăng diện tích nhiễm trong năm 2016 (7.872 ha), năm 2017 (51.474 ha), vụ Đông Xuân 2018 (46.587 ha). Triệu chứng gây hại chủ yếu là ấu trùng bò dần đến ăn đỉnh sinh trưởng của cây lúa,  gây xuất hiện nhiều cọng hành lẫn vào trong bụi lúa, thường tấn công trên lúa mạ đến đòng, gây hại nặng trên lúa giai đoạn đẻ nhánh, thành trùng bị thu hút nhiều bởi ánh đèn, trứng nở vào buổi sáng, 7 ngày sau khi cây lúa bị tấn công thì ống hành sẽ xuất hiện. Theo khuyến cáo của Trung tâm Bảo vệ thực vật Phía Nam về quy luật gây hại của muỗi hành nên xuống giống đợt cuối của vụ Đông Xuân kết thúc trong tháng 12/2018 thì tỷ lệ gây hại của muỗi hành sẽ thấp hơn. Hiện tại theo Cục Bảo vệ thực vật ngưỡng thống kê diện tích nhiễm sâu năn là 10% số dảnh bị hại ở giai đoạn mạ-đẻ nhánh, 7-15% số dảnh giai đoạn đòng trổ. Biện pháp phòng trị chủ yếu như: nông dân nên vệ sinh sạch cỏ dại quanh ruộng vì chúng là ký chủ của sâu năn, tránh sạ dày- bón thừa phân đạm, thiện địch khống chế mật số sâu năn như: ong ký sinh, nhện Phytoseiidae. Lưu ý thuốc các loại thuốc xử lý hạt giống không có tác dụng phòng sâu năn.

 

     2. Rầy phấn trắng (rầy cánh phấn)

 

 

 

Những năm gần theo ghi nhận của Trung tâm Bảo vệ thực vật Phía Nam diện tích toàn vùng mỗi năm ngày càng gia tăng diện tích nhiễm trong năm 2016 (3.502 ha), năm 2017 (915 ha), năm 2018 (2.951 ha). Rầy phấn trắng có khả năng gây hại cao điểm nhất trên 2 giai đoạn chủ yếu của lúa là giai đoạn mạ và giai đoạn đẻ nhánh ở bất kỳ giống lúa nào.

Rầy phấn trắng có vòng đời khoảng 19.43 (±1.3) ngày, dao động từ 17-24 ngày. Phát triển qua 4 giai đoạn: Thành trùng, trứng, ấu trùng và nhộng giả.

Rầy phấn trắng gây hại bằng cách chích hút nhựa cây lúa làm cho  lá lúa chuyển sang màu vàng, cây phát triển kém, lá mới mọc ra sẽ bị triệu chứng xoắn lại giống như bị “siết cổ lá”; ở giai đoạn lúa làm đòng,  lá cờ bị xoắn làm  bông trổ không thoát; nếu trổ được hạt lúa sẽ bị lép toàn bộ.Triệu chứng “siết cổ lá” lá rất giống bệnh lùn  xoắn lá do virus.

Tuy  nhiên, kết quả giám định của TT. BVTV PN và IRRI bằng Elisa đều cho kết quả âm tính.

Để chủ động hạn chế tác hại của rầy cánh trắng nên: Sạ với lượng giống khoảng 100-120 kg/ha, nếu sạ hàng thì khoảng 70-80 kg/ha. Bón phân cân đối giữa đạm lân và kali, không nên bón thừa đạm.  Rầy cánh trắng có rất nhiều loài thiên địch trong tự nhiên như bọ cánh lưới, bọ rùa, bọ xít ăn thịt… Để bảo vệ nguồn thiên địch, không phun thuốc trừ sâu sớm ở đầu vụ.

      3. Rầy nâu, bệnh VL-LXL

Kết quả bẫy đèn Vĩnh Long ghi nhận rầy nâu vào đèn trong tháng 9, tháng 11 cao điểm vào thời gian khoảng 19-21 hàng tháng (riêng tháng 10 rầy nâu vào đèn cao điểm tuần đầu của tháng)

Hiện tại ngày 13/12/2018 rầy nâu ngoài đồng đang tuổi 2,3 mật số 1.500 con/m2, giai đoạn này rầy mẫn cảm với thuốc nông dân nên thường xuyên theo dõi để kịp thời can thiệp thuốc đặc trị khi rầy đạt mật số cao (2.500 con/m2) đồng thời cho nước vào ruộng tốt nhất là tới cổ lá (chảng ba của lá thứ 3 từ trên xuống) để rầy di chuyển lên phía trên và rầy dễ bị dính thuốc, đồng thời hạn chế rầy chích hút ảnh hưởng đến sinh trưởng và đòng non. Việc này cần thực hiện đồng loạt trên cả cánh đồng hiệu quả sẽ cao hơn.

Theo Trung tâm Bảo vệ thực vật Phía Nam 5 năm gần đây diện tích nhiễm rầy nâu toàn vùng có giảm nhưng bệnh VL-LXL có chiều hướng gia tăng, diện tích nhiễm  bệnh toàn vùng năm 2018 (18.000 ha). Kết quả giám định Elisa vẫn còn cho kết quả nhiễm virus. Nguyên nhân do mật số sạ vẫn còn cao khuyến cáo nên sạ với mật số 100-120 kg/ha, bón phân cân đối tránh bón thừa đạm, không nên phun thuốc trừ sâu có phổ tác động rộng làm cho rầy nâu kháng thuốc nhanh hơn, thay đổi cách tác động của thuốc, sử dụng péc phun đúng cách, phun khi rầy tuổi nhỏ 2,3 và tuân theo nguyên tắc 4 đúng.

Bên cạnh đó còn có thêm đối tượng bệnh vàng cao xuất hiện trong thời gian gần đây, các ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân theo dõi bẫy đèn lưu ý ghi nhận thêm hai đối tượng là rầy xanh đuôi đen và rầy bông để có cơ sở nghiên cứu thêm có nhiều thông tin về đối tượng bệnh này.

 Vì vậy trong thời gian sắp tới chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình bẫy đèn trong tỉnh và thông báo lịch né rầy để các địa phương chủ động phòng chống có hiệu quả; Tăng cường công tác dự tính, dự báo tình hình sâu bệnh, theo dõi sát diễn biến của dịch hại để hướng dẫn kịp thời cho nông dân các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Phân công cán bộ kỹ thuật phối hợp tốt với cộng tác viện khuyến nông- Bảo vệ thực vật địa phương bám sát địa bàn theo dõi tình hình sâu bệnh, nhất là đối với rầy nâu, sâu năn, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá để kịp thời đối phó và quản lý.

                                                                                                                                   Cẩm Hường –  Phòng BVTV

 

Các thông tin khác: