Sâu đục trái bưởi: Hiện trạng và biện pháp quản lý
Thứ hai, 11/3/2019

Theo ghi nhận của các cán bộ kỹ thuật của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Vĩnh Long trong quá trình thăm vườn, đến thời điểm tuần cuối của tháng 02/2019 diện tích sâu đục trái bưởi trong toàn tỉnh là 98 ha, đang có chiều hướng gia tăng (34 ha) so với các tháng trước đó, tỷ lệ nhiễm chủ yếu từ 5-15% do điều kiện thời tiết bước vào những tháng mùa khô và giai đoạn bưởi đang đậu mang trái nhiều, cụ thể (huyện Vũng liêm 62 ha, Mang Thít 26 ha, Trà Ôn 5 ha và Bình Minh 5 ha).

Nhằm giúp nông dân hiểu rõ hơn và có cách phòng trừ đối tượng sâu đục trái bưởi tốt nhất, trước hết người nông dân phải  nắm vững vòng đời, những đặc tính sinh lý, cách gây hại của đối tượng này

Sâu đục trái bưởi Citripestis sp. (Pyralidae:Lepidoptera)

1. Hình thái:

     Vòng đời khoảng 23-30 ngày

     Trứng được đẻ thành từng ổ trên mặt vỏ trái, mới đẻ có màu trắng đục, lúc sắp nở có màu cam đỏ, đường kính trứng khoảng 1 mm, mỗi ổ đẻ từ 3 đến 10 trứng.

     Ấu trùng có 4 tuổi, ấu trùng mới nở có màu vàng nhạt, đầu màu nâu đen, sau đó màu sậm dần, sâu càng lớn thì màu càng đỏ đậm hơn, ấu trùng tuổi cuối có màu đỏ nâu sau đó chuyển sang màu nâu xanh trước khi hóa nhộng, cơ thể dài khoảng 14-20 mm.

     Nhộng: Nhộng màu nâu đậm, dài khoảng 10-13 mm.

     Thành trùng có màu nâu xám, chiều dài thân khoảng 10-12 mm, chiều dài sải cánh khoảng 24-28 mm. Thành trùng sau khi vũ hóa 2-3 ngày thì bắt cặp và đẻ trứng vào ban đêm. Ban ngày thành trùng thường nằm yên trong tán lá. trứng nở ra ở trên bề mặt vỏ trái sau 5-6 ngày ủ trứng và sau khi nở 1-2 giờ thì sâu non bắt đầu đục và chui vào bên trong trái gây hại. Nhộng: Chuẩn bị hóa nhộng sâu chui ra khỏi vết đục và rơi xuống đất để hóa nhộng (hóa nhộng trong đất), thời gian nhộng: 9-12 ngày.

           2. Cách thức gây hại: Sâu mới nở đục ngay vào trái, ăn vỏ trái sau đó sâu lớn dần, đục sâu vào bên trong để ăn thịt trái, sâu còn ăn luôn cả hạt. Sâu đục và ăn rất nhanh, sâu ăn và thải phân tạo thành lớp mùn cưa bên ngoài vỏ trái. Trái bị hại thường bị xì mủ. Sâu thường đục từ vị trí giữa trái xuống đáy trái, sâu có thể gây hại ở tất cả các giai đoạn phát triển của trái từ rất sớm từ khi đậu trái đến trái cần thu hoạch.

    Ong ký sinh Rhoptromeris sp, kiến vàng, cũng có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát loài sâu đục trái Citripestis sp.

           3. Phòng trị:

   * Biện pháp canh tác

   - Cắt tỉa cành tạo sự thông thoáng, hạn chế bướm trú ẩn

   - Bồi sình để diệt nhộng, giúp ra hoa đồng loạt. Lưu ý bồi sình 1 lớp vừa phải tránh gây nghẹt rễ.

   - Vệ sinh vườn triệt để: thường xuyên thu gom tất cả trái sâu trên cây và rụng dưới đất. Sau đó đem tiêu hủy: bằng cách ngâm nước vôi 5% trong vài giờ hoặc bỏ trái bị sâu vào bao nylon cột kín lại.

    - Có thể rãi thuốc lưu dẫn để diệt nhộng trong đất

    - Xua đuổi bướm: sử dụng tinh dầu xả, chiếu sáng đèn, tưới nước vào chiều tối, ngăn chặn bướm đẻ trứng. Bắt thành trùng mới vũ hóa ở thời điểm 13-15 giờ bằng vợt lưới để giảm tỷ lệ bướm đẻ trứng.

    - Bao trái là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất, nên phun thuốc vệ sinh trái trước khi bao.

    - Bảo vệ thiên địch: kiến vàng ăn trứng, sâu và tấn công bướm. Phải được áp dụng đồng loạt và trên diện rộng mới đem lại hiệu quả cao.

   - Nuôi ong ký sinh Trichogramma sp. Ký sinh trên trứng sâu đục trái bưởi rất hiệu quả.

   - Cần quan sát và xác định thời điểm bướm xuất hiện rộ. Kiểm tra kỹ xem có dấu hiệu sâu non bắt đầu đục trái chưa. Đó là thời điểm thích hợp nhất để phun thuốc trừ sâu.

* Biện pháp hóa học khi thật sự cần thiết

   Lưu ý: phun thuốc phải phun riêng lẻ, không pha trộn, luân phiên các loại thuốc, thuốc phải đặc trị sâu, ít độc đối với thiên địch và môi trường . Trước khi phun thuốc nên thu gom toàn bộ trái bị sâu đục.

Để quản lý tốt đối tượng sâu đục trái bưởi, tỷ lệ nhiễm không ảnh hưởng nhiều đến năng suất cây bưởi, nông dân nên áp dụng tổng hợp các biện pháp canh tác nhất là biện pháp thu gom những trái bưởi bị sâu đục đem tiêu hủy bằng cách ngâm nước vôi 5% trong vài giờ hoặc bỏ trái bị sâu vào bao nylon cột kín lại là hết sức cần thiết và quan trọng. Bên cạnh đó các biện pháp bảo vệ nguồn thiên địch như ong ký sinh, kiến vàng, biện pháp bồi sình cũng không kém phần quan trọng giúp nông dân quản lý đối tượng này tốt hơn.

Cẩm Hường – Phòng BVTV

 

Các thông tin khác:
Hiển thị kết quả 1-10 (của 11)
Trang:1 - 2Trang đầu « Lùi · Tới » Trang cuối